Op vrijdag 19 juni kwam de DigiShape-community samen bij MARIN in Wageningen voor de DigiShape dag Van data naar realisatie: digitalisering voor Noordzee 2040. De DigiShape dag was volledig volgeboekt en liet daarmee zien hoeveel belangstelling er is voor digitalisering als versneller van de Noordzee-opgave richting 2040.
De centrale vraag: hoe helpt digitalisering om de grote opgaven op de Noordzee beter te begrijpen, af te wegen en uitvoerbaar te maken? Die vraag werd vanuit meerdere kanten bekeken. In de ochtend ging het over beleid, strategie en de digitale randvoorwaarden voor samenwerking. Daarna maakten TNO, Deltares en MARIN de vertaalslag naar kennis, modellen en toepassingen voor ruimtelijke ordening op de Noordzee. In de middag werkten deelnemers in parallelle sessies verder aan concrete toepassingen, onder meer rond data, open-source simulatie en digitale oplossingen voor de Noordzee-opgave.
Op deze pagina vind je de terugblik, presentaties en video’s.
Keynotes over data, energie en de Noordzee
Nederlandse Data Space Fysieke Leefomgeving
Martin Peersmann van het Ministerie van BZK DGRO gaf een presentatie over de Nederlandse Data Space Fysieke Leefomgeving. Hij liet zien waarom een goed datafundament nodig is voor digitale samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en marktpartijen.
Een belangrijk thema was federatieve datadeling. Daarbij blijft data bij de bron, terwijl organisaties via gezamenlijke afspraken en standaarden veilig toegang kunnen geven tot relevante informatie. Dat is belangrijk voor datasouvereiniteit: organisaties houden controle over hun eigen data en kunnen deze toch verantwoord delen. Ook ging Martin in op basisregistraties 2.0, open standaarden, governance en de rol van dataspaces bij digitale tweelingen en AI-toepassingen.
Download de presentatie van Martin Peersmann
Bekijk de video van de presentatie
Toekomst Energie op Zee
Ruud Cino van ministerie EZK nam de deelnemers mee in de opgave rond energie op zee. De ambities zijn groot: 23 GW windenergie op zee in 2033, 40 GW in 2040 en 70 GW in 2050. Dat vraagt om slimme keuzes in ruimtegebruik, infrastructuur, natuur, veiligheid en innovatie.
In zijn presentatie kwam naar voren dat de energietransitie op de Noordzee niet alleen een fysieke opgave is, met windparken, kabels, pijpleidingen en waterstofproductie, en ook een digitale opgave. Betrouwbare data, goede connectiviteit, cybersecurity en samenwerking met partijen als Defensie zijn belangrijke randvoorwaarden. Ook benadrukte hij het belang van innovatiezones: plekken waar nieuwe technologieën op zee kunnen worden getest en doorontwikkeld.
Download de presentatie van Ruud Cino
Bekijk de video van de presentatie op YouTube
Kennisinstellingen over ruimtelijke planning, samenwerking en scheepvaart
Maritime spatial planning, North Sea energy program
Aravind Satish van TNO presenteerde een multi-objective spatial optimisation tool voor ruimtelijke planning op de Noordzee. Deze tool helpt om verschillende ruimteclaims, zoals windenergie, olie- en gasinfrastructuur, carbon capture en ecologische gevoeligheden, tegelijk af te wegen.
De tool werkt grotendeels met openbare data en laat meerdere mogelijke oplossingen zien. Daarmee ondersteunt de tool experts bij het maken van keuzes, zonder die keuzes volledig over te nemen. Een belangrijk aandachtspunt is vertrouwen. Door stakeholders, zoals visserij en andere gebruikers van de Noordzee, vroeg te betrekken en gevoeligheidsanalyses te gebruiken, wordt duidelijker hoe inputdata de uitkomsten beïnvloedt.
Download de presentatie van Aravind Satish
Bekijk de video van de presentatie op YouTube (Engels gesproken)
Greater North Sea Basin Initiative
Sharon Tatman en Luis Rodriguez Galvez van Deltares gaven een presentatie over het Greater North Sea Basin Initiative. Dit vrijwillige samenwerkingsverband brengt negen landen rond de Noordzee bij elkaar om eerder en beter af te stemmen over ruimtelijke planning op zee.
De presentatie liet zien dat veel opgaven grensoverschrijdend zijn. Scheepvaart, ecologie, windenergie en datastromen stoppen niet bij nationale grenzen. Daarom zijn gezamenlijke kaarten, gedeelde data, transparante metadata en goede afspraken nodig. Ook werd duidelijk dat het ecosysteem van de Noordzee onder druk staat. Dat maakt voorzorg, kennisdeling en vroegtijdige dialoog tussen landen en sectoren extra belangrijk.
Download de presentatie van Sharon Tatman en Luis Rodriguez Galvez
Bekijk de video van de presentatie op YouTube (Engels gesproken)
MSP Shipping perspective
Yvonne Koldenhof van MARIN liet zien hoe dynamisch scheepvaart op de Noordzee is. Scheepvaartroutes lijken op kaarten soms vaste lijnen, en in de praktijk veranderen verkeersstromen door weer, incidenten, infrastructuur en keuzes van kapiteins.
Aan de hand van verkeersdata liet zij zien dat sommige hoofdroutes bijna 80 schepen per dag per richting verwerken. Daarbij hebben schepen meer ruimte nodig dan op een kaart direct zichtbaar is. Windparken, veiligheidszones en incidenten kunnen vaargedrag veranderen. Voor ruimtelijke planning betekent dit dat modellen niet alleen naar vaste routes moeten kijken, en ook naar dynamiek, risico’s en praktijkkennis uit de sector.
Download de presentatie van Yvonne Koldenhof
Bekijk de video van de presentatie op YouTube (Engels gesproken)
Parallelle sessies met praktische insteek
In de middag gingen deelnemers uiteen in parallelle sessies van Periplus Group, Informatiehuis Marien en Van Oord. Daarin stond de stap van data naar toepassing centraal: hoe maak je digitale oplossingen bruikbaar voor de praktijk van de Noordzee? Dit leverde vruchtbare discussies op.
Rondleiding bij MARIN
Tijdens de lunch verzorgde MARIN een rondleiding door de onderzoeksfaciliteiten. Daarmee kregen deelnemers een inkijk in de plek waar veel kennis over scheepvaart, offshore, veiligheid en maritieme innovatie samenkomt. De rondleiding maakte zichtbaar hoe modelonderzoek, data en praktijkvragen elkaar versterken bij complexe opgaven op zee.
RWS challenge: 14 pitches voor machine learning op golfparameters
Tijdens de DigiShape dag was er ook aandacht voor de RWS challenge rond machine learning voor golfparameters. Voor deze challenge, waar we vanuit DigiShape een oproep hebben gedaan, zijn er maar liefst 14 pitches gegeven. Daarmee liet de dag ook zien hoeveel energie er in het netwerk zit om met data, AI en modellen bij te dragen aan de Noordzee-opgave.
